Ministerstwo Edukacji Narodowej rozwija dwa równoległe programy związane ze sztuczną inteligencją w szkole: szkolenia kompetencyjne dla nauczycieli „Lekcja:AI” oraz projekt badawczy „ZbadAI” dla uczniów i nauczycieli. Oba mają przygotować polską szkołę do odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii.
Lekcja:AI – bezpłatne szkolenia dla nauczycieli
Projekt „Lekcja:AI” to cykl bezpłatnych szkoleń z zakresu sztucznej inteligencji skierowany do nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych, w tym branżowych i techników, niezależnie od nauczanego przedmiotu. Celem jest wyposażenie 11 tysięcy nauczycieli w wiedzę o tym, jak działa AI, jakie ma zastosowania w pracy dydaktycznej oraz jak korzystać z niej odpowiedzialnie. Szkolenia potrwają do czerwca 2027 r.
Do wyboru są trzy poziomy zaawansowania – od podstawowego wprowadzenia do zagadnień AI, przez naukę korzystania z narzędzi bezkodowych i tworzenia prostych projektów, aż po poziom zaawansowany obejmujący programowanie w Pythonie i uczenie maszynowe, rekomendowany zwłaszcza nauczycielom informatyki. Zapisy prowadzone są przez stronę lekcjaai.pl, a jedynym formalnym wymogiem jest potwierdzenie zatrudnienia w szkole. Projekt prowadzi Fundacja Orange wraz z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, przy dofinansowaniu z funduszy europejskich (program FERS) w wysokości ponad 11 mln zł, przyznanym w konkursie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
ZbadAI – projekty badawcze w szkołach
Drugi z programów, ZbadAI, prowadzony jest przez MEN we współpracy z Centrum Nauki Kopernik i wpisuje się w rządową inicjatywę „Cyfrowy Uczeń”, w ramach której w polskich szkołach ma powstać około 16 tysięcy nowoczesnych pracowni sztucznej inteligencji oraz przedmiotów ścisłych. W pilotażu programu bierze udział 200 szkół, 930 nauczycieli i edukatorów oraz 13 tysięcy uczniów. W każdej placówce powstają zespoły uczniów i nauczycieli, które przez jeden semestr pracują nad własnym projektem badawczym przy wsparciu ekspertów Centrum Nauki Kopernik.
Zanim program trafi do uczniów, nauczyciele przechodzą pięciotygodniowy, moderowany kurs online na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, złożony z modułów teoretycznych i praktycznych – w tym wspólnego opracowywania scenariuszy lekcji z wykorzystaniem AI. Materiały powstałe w ramach szkoleń mają być udostępnione szerzej, docelowo nawet 6 milionom użytkowników Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej. Program potrwa do czerwca 2028 r.
Krytyczne myślenie, nie tylko obsługa narzędzi
W obu programach mocno akcentowana jest strona etyczna i bezpieczeństwo – uczniowie i nauczyciele mają uczyć się nie tylko praktycznych zastosowań AI, ale też rozpoznawania jej ograniczeń, zagrożeń informacyjnych i zjawiska dezinformacji. Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer podkreślała przy tym, że w przypadku najmłodszych dzieci resort stawia raczej na ograniczanie czasu ekranowego w przedszkolach, natomiast szkoła powinna uczyć starszych uczniów świadomego i krytycznego korzystania z technologii. MEN rozważa też, w dalszej perspektywie, wykorzystanie AI jako wsparcia przy sprawdzaniu części prac egzaminacyjnych.